Đến năm 2035, mọi giao dịch giữa người dân và chính quyền hướng tới thực hiện trên môi trường số

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng đã phê duyệt Chương trình Đề án phát triển ứng dụng dữ liệu về dân cư, định danh và xác thực điện tử phục vụ chuyển đổi số quốc gia giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2035 tại Quyết định số 826/QĐ-TTg ngày 11/5/2026.

Mục tiêu trọng tâm của Chương trình là thúc đẩy việc phát triển và khai thác hiệu quả dữ liệu dân cư, định danh điện tử, xác thực điện tử trong nhiều lĩnh vực của đời sống kinh tế – xã hội. Đây được xem là một trong những nền tảng quan trọng để phục vụ xây dựng Chính phủ số, phát triển kinh tế số, xã hội số, đồng thời hỗ trợ thực hiện các mục tiêu về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Trong giai đoạn 2026-2030, Chương trình tập trung vào 6 nhóm nhiệm vụ chính. Các nội dung này bao gồm phục vụ giải quyết thủ tục hành chính và cung cấp dịch vụ công trực tuyến; thúc đẩy phát triển kinh tế số, xã hội số; phát triển công dân số; mở rộng hạ tầng dữ liệu và hệ sinh thái kết nối, khai thác dữ liệu; bảo đảm an sinh xã hội, phòng chống tội phạm, giữ gìn an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội; đồng thời phục vụ nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo.

Tầm nhìn đến năm 2035 là xây dựng Việt Nam trở thành quốc gia số phát triển toàn diện và bền vững. Theo đó, dữ liệu dân cư sẽ giữ vai trò hạt nhân trong hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia, được kết nối, chia sẻ và khai thác hiệu quả để phục vụ quản trị nhà nước. Các quyết định điều hành có thể được hỗ trợ bởi dữ liệu thời gian thực, qua đó nâng cao hiệu quả xây dựng Chính phủ thông minh.

Một điểm đáng chú ý là người dân sẽ được tiếp cận các dịch vụ số theo hướng cá nhân hóa, tự động và thuận tiện hơn, gắn với từng sự kiện trong cuộc đời. Dữ liệu và công nghệ số được định hướng ứng dụng sâu trong các lĩnh vực như y tế, giáo dục, giao thông, nông nghiệp, tư pháp và an ninh. Cùng với đó, kỹ năng số và văn hóa số được đặt mục tiêu trở thành năng lực phổ cập trong toàn xã hội.

Chương trình cũng đặt kỳ vọng Việt Nam nằm trong nhóm 50 quốc gia hàng đầu thế giới về đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, đồng thời trở thành một trung tâm kết nối dữ liệu và phát triển công nghiệp số có vai trò quan trọng tại khu vực châu Á.

Một nội dung quan trọng khác là hoàn thiện thể chế, chính sách và pháp luật liên quan đến dữ liệu. Các cơ quan chức năng sẽ tham mưu sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành quy định mới nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn trong phát triển công dân số, xã hội số, kinh tế số và Chính phủ số. Đồng thời, cơ chế tạo lập, khai thác, sử dụng dữ liệu sẽ được hoàn thiện theo hướng bảo đảm an toàn, bảo mật, bảo vệ dữ liệu cá nhân và xử lý nghiêm các vi phạm trong lĩnh vực dữ liệu.

Về kỹ thuật, Chương trình định hướng xây dựng kiến trúc thống nhất cho các hệ thống giải quyết thủ tục hành chính. Một trong những mục tiêu đáng chú ý là tích hợp một tài khoản đăng nhập dùng xuyên suốt trên các phần mềm, nền tảng và hệ thống khác nhau. Điều này có thể giúp người dân, doanh nghiệp giảm bớt thao tác khi sử dụng dịch vụ công trực tuyến.

Đối với thủ tục hành chính, các cơ quan sẽ đẩy mạnh tái cấu trúc quy trình, cắt giảm hồ sơ, đơn giản hóa thủ tục dựa trên dữ liệu đã có. Cổng Dịch vụ công quốc gia sẽ tiếp tục đóng vai trò trung tâm trong việc xây dựng mô hình giải quyết thủ tục hành chính tập trung, thống nhất. Bên cạnh đó, các hình thức tiếp cận dịch vụ công cũng sẽ được mở rộng để phục vụ tốt hơn cho người dân và doanh nghiệp.

Theo kế hoạch, đến tháng 12/2026, Bộ Công an sẽ phối hợp với các bộ, ngành và địa phương tích hợp đăng nhập bằng tài khoản định danh, bao gồm cả tài khoản dành cho tổ chức và người nước ngoài, để phục vụ dịch vụ công. Trước đó, đến tháng 9/2026, việc triển khai trí tuệ nhân tạo và trợ lý ảo hỗ trợ thủ tục hành chính cũng được đặt ra. Các địa phương sẽ nghiên cứu mô hình “Trạm công dân số” tại nơi công cộng và trung tâm dịch vụ, dự kiến hoàn thành vào tháng 1/2027.

Trong lĩnh vực kinh tế – xã hội, Chương trình hướng đến việc thúc đẩy sử dụng tài khoản định danh điện tử trong các giao dịch và thủ tục. Các mô hình ứng dụng dữ liệu dân cư, căn cước và định danh điện tử sẽ được triển khai trong nhiều ngành có tác động lớn đến kinh tế số như tài chính, ngân hàng, nông nghiệp, môi trường, y tế, giáo dục, du lịch, logistics và thương mại điện tử.

Ngoài ra, Chương trình cũng đề cập việc nghiên cứu các giải pháp phục vụ xây dựng thành phố thông minh, bao gồm các mô hình như “bản sao số” và “mô hình địa điểm số”. Các mô hình này sẽ kết nối dữ liệu địa điểm, dữ liệu dân cư, danh tính điện tử và các nguồn dữ liệu khác nhằm hỗ trợ quản lý, vận hành đô thị hiệu quả hơn.

Về phát triển công dân số, Chương trình đặt mục tiêu tạo điều kiện để người dân thực hiện quyền và nghĩa vụ trên môi trường số. Người dân có thể tham gia góp ý đối với các dự thảo luật, pháp lệnh và văn bản quy phạm pháp luật được đăng tải công khai. Đồng thời, việc quản lý, khai thác, chia sẻ và giám sát sử dụng dữ liệu công dân cũng sẽ được chú trọng.

Đáng chú ý, ứng dụng VNeID sẽ được định hướng phát triển thành nền tảng số quốc gia đa tiện ích. Nền tảng này không chỉ phục vụ định danh và xác thực điện tử, mà còn lưu trữ dữ liệu số của công dân, hỗ trợ thực hiện dịch vụ công trực tuyến, giải quyết thủ tục hành chính, liên kết tài khoản thanh toán, ví điện tử, thẻ ngân hàng và dịch vụ tiền di động.

VNeID cũng được định hướng trở thành kênh giao tiếp chính thức, an toàn và bảo mật giữa người dân với Nhà nước, giữa người dân với doanh nghiệp và giữa người dân với nhau. Cùng với đó, việc tạo lập ví giấy tờ và kho dữ liệu số của công dân, tổ chức trên VNeID sẽ tiếp tục được hoàn thiện theo quy định.

Nhìn tổng thể, Chương trình Đề án 06 giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn 2035 không chỉ là một kế hoạch kỹ thuật về dữ liệu và định danh điện tử. Đây còn là bước đi nhằm thay đổi phương thức vận hành của nền hành chính, phương thức cung cấp dịch vụ công và cách người dân tương tác với Nhà nước trong môi trường số. Nếu được triển khai đồng bộ, chương trình có thể góp phần quan trọng vào quá trình xây dựng Chính phủ số, nâng cao chất lượng dịch vụ công và thúc đẩy phát triển kinh tế số tại Việt Nam.

Hạ Chi